Grote foto met reizigers

Menu


Onderzoek in plaats van overstap

Met de komst van de Noordzuidlijn zullen veel reizigers komend uit de regio Zaanstreek en Waterland richting Amsterdam een gedwongen of vrijwillige overstap gaan nemen op de Noord/Zuidlijn.

Twee Zaanse buslijnen van Connexxion die doorrijden tot Amsterdam C.S. zullen aansluiting krijgen op metrostation Noord en Noorderpark. Deze aansluitingen zijn vermeld in het vervoerplan van Connexxion. Echter hiervoor zijn aanpassingen noodzakelijk bij de toe- en afritten naar de IJtunnel.

 SAM 3689

Het blijkt dat de vereiste aanpassingen bij de halte Noorderpark ruimtelijk te realiseren zijn; echter deze zijn ze niet op tijd klaar, wanneer de Noord/Zuidlijn daadwerkelijk gaat rijden.

Deze vertraging en misrekening is te wijten aan de zg. ambtelijke molens. Een verkennend onderzoek naar de haalbaarheid van de aanpassingen was gereed eind 2015, maar is pas besproken op 1 december 2016 met als conclusie weer een nieuw onderzoek naar aanpassing van de effecten.

Rover, RAR en Connexxion vinden onbegrijpelijk dat een metroproject van ruim 20 jaar nog niet op tijd klaar kan zijn.

Connexxion heeft al aangegeven niet langs de metrohalte Noorderpark te zullen rijden als de toe-ritten naar de IJtunnel niet klaar zijn.

Zo worden reizigers uit de Zaanstreek maar ook uit Amsterdam-Noord weer een aansluiting ontnomen die ze wel beloofd is, en in het bijzonder de beloofde korte reistijd.

De RAR heeft hierop gereageerd en vraagt naar een manier om toch nog op tijd deze aansluiting gereed te krijgen.

Staan in Metro’s en Trams

Wie kiest voor het openbaarv ervoer als alternatief voor het staan in de file, komt in Amsterdam vaak bedrogen uit. Vooral in de metro en in de tram is het staan tijdens de rit.

SAM 3823

Metro 51 is meestal al volgeladen bij het startstation Amsterdam C.S., metro 50 vanaf station Sloterdijk is ook al aardig gevuld met passagiers, en de trams rijdend in de binnenring van Amsterdam puilen flink uit.

Zoals Rover al zo vaak zegt: “Amsterdam kent geen daluren”; het is altijd spitsuur in Amsterdam met als gevolg overvolle trams met weinig comfort voor de passagiers. De reizigersgroei binnen het O.V. van Amsterdam is voor het GVB met het huidige materieel nauwelijks op te vangen.

Jammer genoeg zijn ook hier oude schoenen eerst weggegooid voordat er nieuwe komen; zie 13 oudere trams die volgens de RAR nog inzetbaar waren.

Nu de reizigersgroei groter is dan verwacht, worden ook de noodzakelijk reservetrams voor calamiteiten regelmatig ingezet. Dit betekent problemen bij het invullen van het onderhoudsschema. Door te weinig rustige momenten (daluren) overdag krijgen trams vaak ’s avonds en ’s nachts een onderhoudsbeurt, hetgeen weer extra financiële kosten met zich meebrengt.

Groot materieeltekort

Er zijn nieuwe trams besteld, maar voorlopig rijden deze nog niet. Een (reserve) aanschaf van 5 extra metrostellen binnen de bestelling van de laatste serie nieuwe metrovoertuigen is door de vervoersregio Amsterdam afgewezen. Verwacht wordt een groot materieel tekort bij het starten van de nieuwe Noord-Zuid lijn. Het GVB heeft als tussenoplossing het verwijderen van een aantal zitplaatsen in trams en metro; echter deze onsympathieke oplossing zal slechts van korte duur voldoende zijn.

Amsterdam heeft grootse plannen voor meer woningbouw aan de randen van Amsterdam en wil daarbij het autoverkeer terug dringen in de stad. Dit betekent in de toekomst nog meer vraag naar snel en betrouwbaar openbaar vervoer.

SAM 3819

Het huidige materieelbestand kan aan deze vraag niet voldoen, en daarom heeft de RAR hierover een speciale (brand)brief geschreven aan de portefeuillehouder Openbaar Vervoer, de heer P.J.M.Litjens, om op korte termijn een ruimer budget beschikbaar te stellen voor aanschaf en uitbreiding van het aantal railvoertuigen.

Kortom: Wie A zegt van Amsterdam, moet ook B zeggen van Beter openbaar vervoer; en daar dan de financiële consequenties voor dragen.

Advies vervoersplannen 2018 bij opening Noord/Zuidlijn

Reeds meermalen uitgesteld, maar 22 juli 2018 zal dan uiteindelijk de Noord/Zuidlijn van start moeten gaan. Op die datum zal het gehele vervoersnet van Amsterdam veranderen, de zogenoemde Big Bang. Voornamelijk trams gaan andere routes rijden en sommige krijgen ook andere nummers of worden opgeheven. GVB bussen in het stadsdeel Amsterdam Noord rijden niet meer door naar het Centraal station; van de streekbussen zal 30% doorrijden naar Amsterdam Centraal station terwijl de overige 70% zal aansluiten op één van de twee metrohaltes van de Noord/Zuidlijn in Amsterdam Noord.

Volgens Rover en de RAR dient dit voornamelijk om met zoveel mogelijk reizigers de exploitatie van de Noord/Zuidlijn te rechtvaardigen zonder voldoende rekening te houden met het belang van de reiziger. Uit diverse onderzoeken en enquêtes is gebleken dat de reiziger extra overstappen niet op prijs stelt, vanwege de te verwachte extra reistijd en extra loopafstanden zowel horizontaal als verticaal, en vanwege het verlies van reiscomfort. Door de beloofde hoge frequentie van de Noord/Zuidlijn verwachten de beleidsvoerders echter dat er voor een groot deel van de reizigers juist tijdwinst te behalen valt, vooral voor reizigers die Noord-Zuid of visa versa reizen.

Nu er sinds oktober 2016 meer duidelijkheid in de plannen van het GVB, Connexxion en EBS gekomen is, heeft de Reizigers Adviesraad RAR, waarin Rover actief deelneemt, adviezen uitgegeven over de (concept) vervoersplannen 2018.

Rover en de RAR hopen dat de vervoersplannen zullen leiden tot veel (nieuwe) en tevreden reizigers met als gevolg een groei in het gebruik van het openbaar vervoer in alle concessiegebieden van de Stadsregio Amsterdam.

Wel hebben beide organisaties vanwege de vele gedwongen overstappen daar veel bedenkingen bij.

Amsterdam

Samen met het GVB vinden Rover en RAR dat de lijnennetvisie (Stadsregio Amsterdam/GVB) geen heilige graal moet zijn, en dat bij voorkomende grote problemen de visie en de verdeling van 70/30 (aantakken/niet aantakken op Noord/Zuidlijn) niet zondermeer gevolgd zou moeten worden.

De kern van de vervoersvisie van de stadsregio is de noord-zuid gerichte vervoersstroom te laten verzorgen door de Noord/Zuidmetro, en de oost-west verbindingen door de tram. Zo ontstaat in het Vervoersplan een grote rol voor de Noord-Zuidlijn. Een belangrijk gevolg hiervan is een forse toename van (gedwongen) overstappen. Reizigers vinden overstappen bezwaarlijk en vooral reizigers met beperkingen, ouderen en mensen met kinderwagens.

In de vervoersplannen wordt nauwelijks aandacht besteed aan passende maatregelen ter verbetering van kwaliteit en comfort van de overstap. Om het overstappen enigszins aanvaardbaar te houden, adviseert de RAR om de frequenties van aansluitende tram-, bus- en metrolijnen meer in lijn te brengen met die van de Noord/Zuidlijn.

Dit laatste geldt vooral voor de toekomstige overstap van de buslijnen in Amsterdam Noord op de Noord/Zuidlijn: Veel reizigers krijgen daardoor een extra overstap naast de overstap op Amsterdam Centraal, en dit betekent reistijdverlies voor de meeste reizigers. De RAR adviseert de frequenties van bus en metro meer op elkaar af te stemmen, en de wijk-ontsluitende buslijnen C en D gedurende de gehele exploitatietijden op alle dagdelen (ook ’s avonds en zondagmorgen) in te zetten, en de wijk Vogelbuurt en de nieuwe wijken Overhoeks en Elzenhagen in het nieuwe lijnennet op te nemen.

De route van tramlijn 14 wordt in zijn huidige vorm grotendeels opgeheven. Het laten vervallen van deze oost-west verbinding vindt de RAR onacceptabel en onbegrijpelijk juist vanwege het voornemen om oost-westverbindingen per tram te versterken. Als alternatief zou een gewijzigde route van de huidige lijn 7 of nieuwe lijn 1A via de Dam een alternatief kunnen zijn. De RAR adviseert herziening van dit zonder aanvaardbaar alternatief vervallen van lijn 14 .

De tramroute over de Witte de Withstraat dient behouden te worden vanwege het bereikbaar houden van de Chasseebuurt. Het verwijderen van de onlangs nieuwe railinfrastructuur is kapitaalvernietiging, en wordt door de RAR afgewezen.

Het advies en de eerdere afspraak om tramlijn 5 blijvend te laten rijden naar het Centraal station via de Rozengracht is niet overwogen. De RAR wil graag weten waarom.

Tot grote verbazing (en ontsteltenis van Rover) is men voornemens om tramlijn 16 in de Lairessestraat te schrappen. Tramlijn 2 (met al opgeheven haltes op de Willemsparkweg) en de tramlijn 24 (momenteel "tijdelijk" opgeheven) voldoen hierbij niet als alternatief, volgens de RAR. De resterende streekbuslijn zullen naar verwachting nooit een volwaardig alternatief zijn wegens routering, ondercapaciteit en ontbrekende tariefintegratie. De RAR adviseert de nieuwe tramlijn 3B te laten rijden door de Lairessestraat met als eindpunt de Olympiaweg.

De RAR adviseert de huidige frequentie van tramlijn 4 te handhaven; een overstap op de Noord/Zuidlijn of Oostlijn heeft te grote loopafstanden tot gevolg en ook de Amstel is een extra barrière. Voorts dient de tram over de Vijzelstraat zijn frequentie van 7,5 minuten te behouden.

Als laatste adviseert de RAR om begin 2019 een evaluatie uit te voeren naar de gevolgen in de lijnbezetting, ervaring en tevredenheid onder de reizigers. Indien reisgedrag afwijkt van de verwachtingen, dan moet flexibele bijsturing mogelijk zijn door o.a. inzet van boventallig materieel en personeel. Dit advies geldt tevens bij de plannen van Connexxion en EBS.

 SAM 3689

Waterland

In de reizigers-enquête van EBS over de invoering van het lijnennet na de komst van de Noord/Zuid lijn gaf 34% aan over te stappen op station Noord (Noord/Zuidlijn); 30% zal in Waterland overstappen op een andere lijn naar Amsterdam Centraal, en 22% geeft zelfs aan serieus te overwegen het OV de rug toe te keren.

Het advies van de RAR was dan ook om tot een betere verdeling te komen, inhoudende:

Naar station Noord (Noord/Zuidlijn): de bussen 305, 306,307, 308, 314, 315, 316 en 319.

Naar Amsterdam Centraal: de bussen 301, 304, 311 en 312.

De RAR (met o.a. leden van Rover) heeft in augustus met EBS en de stadsregio dit alternatief plan besproken met voor de reiziger een evenwichtiger verdeling van 67/33 (aantakken/niet aantakken Noord/Zuidlijn), maar dit plan heeft helaas geen steun gevonden.

De RAR heeft de indruk dat het vullen van de Noord-Zuidlijn meer prioriteit heeft gekregen dan het belang van de reiziger. Het vervoerplan EBS van 2018 staat ver van het reizigersbelang, en heeft geleid tot een afwijzend advies van de RAR.

Zaanstreek

Ook voor de Zaanstreek vinden de RAR en Rover de opgelegde verhouding van 70/30 (aantakken/niet aantakken Noord/Zuidlijn) aanvechtbaar.

De reiziger wil zo min mogelijk overstappen met een zo kort mogelijke wachttijd, waarbij het aansluitend vervoer op tijd dient te rijden. Echter buiten de tijden van 6.00 – 19.00 uur zal de overstap door uiteenlopende frequenties van bus en metro minder aantrekkelijk zijn, en zullen de reizigers het niet prettig vinden om ’s avonds lang op een niet al te druk station Noord te moeten wachten op hun aansluiting. Dit vindt de RAR zorgelijk.

De RAR adviseert Connexxion om in overleg met het GVB te komen tot maatregelen die er voor moeten zorgen dat de aansluitingen in de daluren comfortabel blijven.

De keuze om bussen uit Oostzaan aan te laten takken op de Noord/Zuidlijn, terwijl de lijnen 391 en 394 halteren op station Noorderpark en vervolgens doorrijden naar Amsterdam Centraal, vindt de RAR een logische. Indien de infrastructuur rond het station Noorderpark niet tijdig een snel doorrijden van de bussen kan garanderen, adviseert de RAR om het metrostation niet aan te doen.

Amputatie metro 53

Onlangs heeft de Vervoerregio Amsterdam een studie bekendgemaakt om metro 53 in te korten tot metrostation Van der Madeweg. Dit betekent dat metro 53 een pendellijn wordt tussen metrohalte Van der Madeweg en eindhalte Gaasperplas. Op Van der Madeweg moet dan overgestapt worden op lijn 54 van en naar het Centraal Station.

Zilvermeeuw  M5 Van der Madeweg

Voor Rover afdeling Regio Amsterdam is het onacceptabel dat op deze wijze het oostelijk gedeelte van het stadsdeel Amsterdam Zuidoost de directe verbinding met de binnenstad en het Centraal station ontnomen wordt. Juist in dit gebied bevinden zich diverse bedrijven, waaronder een hotel, de campus Diemen-Zuid, de hogeschool Inholland; bovendien zal hier de nieuwe woonwijk Hollandpark verrijzen.

Vanwege nieuwe Europese normen en richtlijnen voor de veiligheid zullen er in de tunnel tussen Centraal en Amstel maximaal 20 metro’s per uur mogen rijden, en volgens de stadsregio is kan dat alleen als er slechts twee metrolijnen overblijven van de huidige drie.

Indien er dan toch een lijn ingekort moet worden, met de bijbehorende verplichte overstap, dan is het inkorten van lijn 51 tot het metrostation Spaklerweg volgens Rover Regio Amsterdam een ingreep die voor een veel kleinere groep passagiers nadelig is.

De reizigers van metro 51 hebben dan namelijk de mogelijkheid om zowel met metro 54 als met metro 53 de binnenstad en het centraal station te bereiken; de hogere gezamenlijke frequenties houdt de wachttijd beperkt.

Daarnaast krijgen de reizigers vanaf station Amsterdam Zuid en de RAI er medio 2018 een extra reismogelijkheid naar het centrum van Amsterdam, namelijk de Noord-Zuidlijn. Dat zal lijn 51 minder druk maken dan lijn 53, wat eens te meer pleit voor het knippen van lijn 51 in plaats van lijn 53.

Wij hopen dat de vervoerregio het door de Reizigers Adviesraad (RAR) uitgebrachte advies (PDF) over de studie ter harte zal nemen.

RAR luidt de noodklok over poortjesplannen Amsterdam-Zuid

Zuidas

Lees ook: Plan Zuidasdok (3 augustus 2016)

© Reizigersvereniging Rover | Afdeling Regio Amsterdam | Contact

Ontwerp en techniek door AlexIT